Saturday, January 21, 2017

Korczak - Dom Sierot i Nasz Dom - Pocztówki pamiątkowe


Pocztówka nie jest nagrodą, a pamiątką, wspomnieniem.
Jedne dzieci zgubią ją na drodze życia,
inne — zachowają na długo.

§ 10. Kto dłużej niż rok pełnił sumiennie ten sam dyżur, otrzymać ma prawo pocztówkę z widokiem Warszawy.
 Sejm uznaje Dom Sierot za cząstkę Warszawy i pragnie dać pamiątkę, tem droższą dla tych, którzy w przyszłości może opuszczą miasto rodzinne- (J. Korczak, Jak kochać dzieci. Dom Sierot", 1920).

Wychowankom Domu Sierot i Naszego Domu przyznawano tzw. pocztówki pamiątkowe (taki rodzaj dyplomu, medalu). Pocztówki były dawane za dobrze wykonany dyżur, pomoc innemu dziecku lub wypełnienie jakiegoś wyjątkowego zobowiązania. Cztery razy do roku, 21 marca, 21 czerwca, 21 września i 21 grudnia w Domu Sierot odbywało się spotkanie, na którym wręczano pocztówki wypisane (zazwyczaj) ręką Korczaka i podstemplowane pieczątką Domu Sierot. Szczególnym rodzajem pocztówki była kartka, którą otrzymywał każdy z wychowanków, gdy kończył swój pobyt w instytucji – zawsze z niezapominajkami, życzeniami na nową drogę życia oraz, oczywiście, wynikami ostatniego plebiscytu. Religijne dzieci które straciły kogoś z najbliższej rodziny modliły sie z Korczakiem - modlitwa za umarłych - Kadysz. Po zakończeniu cyklu 280 modlitw dostawały pamiątkową pocztówkę.
Korczak pisze, postuluje, opowiada w "Jak kochać dzieci. Dom Sierot":



Sejm uchwala dnie kalendarza i przyznaje prawo do pocztówek pamiątkowych.


Pocztówki pamiątkowe.
Nie uchwalony jeszcze przez Sejm — Statut tymczasowy o pocztówkach pamiątkowych obejmuje między innemi następujące paragrafy:
§ 3. Napis na odwrotnej stronie obrazka głosi:
„Uchwałą Sejmu z dnia... przyznano..... (imię) pocztówkę pamiątkową za...“ Data przyznania pocztówki może być uznana za dzień uroczysty, włączony do kalendarza.
§ 4. Ubiegający się o pocztówkę winien złożyć podanie na niezgniecionym arkuszu papieru, gdzie własnoręcznie, pismem starannem i czytelnem wylicza czyny i fakty, które pragnie pamiętać. — Czyny mogą być dobre i złe, zarówno pożyteczne, jak szkodliwe, zarówno godne pochwały, jak i nagany, pocztówka może być miłem lub niemiłem wspomnieniem, zachętą lub ostrzeżeniem.
§ 5. Jeżeli Sejm zechce silniej podkreślić fakt pamiątkowy, włącza go do kalendarza zwycięstw i porażek, chwalebnego wysiłku lub niedbalstwa, dowodu silnej lub słabej woli.
§ 7. Treść obrazka na pocztówce winna być zastosowana do tego, za co była wydana; a więc:
1. — Za wstawanie natychmiast po budziku rannym, wydaje się za sezon zimowy — krajobraz zimowy, za wstawanie w ciągu wiosennych miesięcy — widoczek wiosenny i t. d.
2. — za obranie 2500 funtów kartofli — „pocztówkę kwiatów.”
3. — za bójki, kłótnie, niestosowanie się do praw i uchwał „pocztówkę tygrysa.“
4. — za opiekę nad małemi i nowemi dziećmi — „pocztówkę opieki” i t. p.
§ 10. Kto dłużej niż rok pełnił sumiennie ten sam dyżur, otrzymać ma prawo pocztówkę z widokiem Warszawy.
Sejm uznaje Dom Sierot za cząstkę Warszawy i pragnie dać pamiątkę, tem droższą dla tych, którzy w przyszłości może opuszczą miasto rodzinne.
§ 12. Prócz pamiątkowych, Sejm obmyśli sposób wydawania pocztówek jubileuszowych. Naprzykład, kto stale wcześnie wstaje, a więc posiada pocztówki pamiątkowe czterech sezonów, otrzymać może pocztówkę „silnej woli“ i t. d.
§ 14. Powinny być wprowadzane powoli i „pocztówki zdrowia” (kto nie chorował ani razu, szybko rośnie, uprawia sporty), pocztówki pamiątkowe za udział w komedyjkach, zabawach, pracy w gazecie i sądzie.
§ 17. Pocztówka pożegnalna „niezapominajek” jest ostatnią pocztówką — z podpisami dzieci i wychowawców.
Pocztówka nie jest nagrodą, a pamiątką, wspomnieniem. Jedne dzieci zgubią ją na drodze życia, inne — zachowają na długo. —

Kartka pamiątkowa i stempel - z 23 lutego 1939 roku pisana przez Pana Miszę (Michał Wasserman Wróblewski) w imieniu Zarządu K.P.R. - Koła Pożytecznych Rozrywek przy Domu Sierot. Podpis Pana Miszy, pierwszy w lewej kolumnie.


Friday, January 20, 2017

20 januari 1942 - för 75 år sedan fick Korczak, Stefa barnen oc alla europeiska judar sin dödsdom. Wannsee heter platsen.



20 januari 1942 - för 75 år sedan fick Korczak, Stefa barnen och alla europeiska judar sin dödsdom. Wannsee heter platsen.
.
Wannseekonferensen var en konferens mellan representanter för NSDAP och SS och som ägde rum den 20 januari 1942 i Wannsee, en förort till Berlin. Konferensen hade sammankallats och leddes av SS-Obergruppenführer Reinhard Heydrich, chef för Nazitysklands säkerhetsministerium.
Heydrich ville informera de närvarande att han av riksmarskalk Hermann Göring i juli 1941 hade givits i uppdrag att leda och genomföra "den slutgiltiga lösningen av judefrågan".
.
Exakt 6 månader efter Wannsee, den 22 juli 1942, satte man igång Den stora aktionen (Großaktion Warschau) genom att sätta upp på husväggar i getto information om Förflyttning till Öst som skulle starta omedelbart vid Umschlagsplatz. Aktionen varar mellan två judiska högtidsdagar 23 Juli (Tisha B'Av) och 21 september (Yom Kippur. Förflyttning till öst innebar en plågsam transport i godsvagnar till Treblinka och där en plågsam död i gaskammare. Samma dag. Dag efter dag, tills 265 000 var mördade och omvandlade till aska!

Wednesday, January 18, 2017

"Ilekroć odłożywszy książkę, snuć zaczniesz nić własnych myśli, tylekroć książka cel zamierzony osiąga." Janusz Korczak

Feralny tydzien


"Ilekroć odłożywszy książkę, snuć zaczniesz nić własnych myśli, tylekroć książka cel zamierzony osiąga."

Janusz Korczak

Tuesday, January 17, 2017

Organizacja w Organizacyjnym roku - Korczak Janusz - Jak kochać dzieci. Dom sierot.

Jak kochać dzieci. Dom sierot.

Dom Sierot

Na widocznem miejscu, (na prawo od źródełka) niezbyt wysoko, wisi na ścianie tablica, na której pluskiewkami przytwierdzasz wszelkie zarządzenia, zawiadomienia i ogłoszenia przeznaczone dla mieszkańców i pracowników Domu Sierot. Korczak przywiązywał do tablicy bardzo dużą wagę.

Urywek z - Jak kochać dzieci. Dom sierot.

Pół setki dzieci, które przeniesiono do Domu Sierot z dawnego przytułku, były bądź co bądź tem wiadomem, które wiązały z nami wspólne przeżycia i nadzieje, które łączył duży sentyment z panną Stefanją, wychowawczynią Domu sierot, które opierały się organizacji, ale były do niej zdolne. W krótkim czasie przyjęto nowych 50, więc nowe trudności. — W domu naszym urządzono szkołę dla dzieci przychodnich, co pozwoliło mi stwierdzić, jaka przepaść dzieli arystokratę — nauczyciela od kopciuszka — wychowawcy dzieci.

Organizacyjny rok zakończył się naszym tryumfem. — Jedna gospodyni, jedna wychowawczyni, stróż i kucharka, — na sto dzieci. Uniezależniliśmy się od byle jakiego personelu i tyranji przytułkowej służby. Gospodarzem, pracownikiem i kierownikiem domu stało się — dziecko. — Wszystko, co poniżej, jest dziełem dzieci, nie naszem.

Tablica.
Na widocznem miejscu, niezbyt wysoko, wisi na ścianie tablica, na której pluskiewkami przytwierdzasz wszelkie zarządzenia, zawiadomienia i ogłoszenia.
Bez tablicy życie jest męką; powiadasz głośno i wyraźnie:



Janusz Korczak


**************************************************

Dom Sierot miał ograniczony budżet. Korczak próbował dlatego mieć ograniczaną ilość płatnych pracowników. Ich dobór był od początku bardzo ważny. Później dotyczyło to również bursistów. Tak jak Korczak pisze: Jedna gospodyni, jedna wychowawczyni, stróż i kucharka, — na sto dzieci.  Dodać należy, pracujących właściwie 24 godziny na dobę.

Korczakowskie narzędzia wychowawcze to m.in. sąd koleżeński, tablica i skrzynka na listy, do której dzieci wrzucały listy z pytaniami, prośbami, skargami.


Sam budynek, Dom Sierot na Krochmalnej te
ż był budowany z myślą o ograniczeniach funduszu. "Technika prowadzenia internatu w jego drobnych, a decydujących szczegółach zależna jest od budynku, w którym się mieści i terenu, na którym go zbudowano."

Korczak pomimo że aktywnie współpracował z architektem Domu Sierot, Henrykiem Stifelmanem, nie był jednak szczególnie zadowolony z efektu, pisał w Jak kochać dzieci. Dom sierot: "Dom Sierot zbudowany został pod znakiem nieufności do dzieci i personelu."

Monday, January 16, 2017

Kadysz i religijność Korczaka


W Domu Sierot na parterze, od strony wschodniej, był specjalny "pokój ciszy”. Tam się modliły te dzieci które chciały, tam Korczak i dzieci do odmawiały Kadisz.


Korczaka religijność jest bardzo specjalna. Aktywnie popiera życie religijne dzieci (tych co chcą). To dotyczy nie tylko w Domu Sierot lecz również w Naszym Domu dla dzieci chrześcijańskich gdzie walczy o "pokój ciszy" z Maryną Falską. Maryna Falska była "zawzięta ateistką".

W Domu Sierot na parterze, od strony wschodniej, był specjalny "pokój ciszy”. Tam się modliły te dzieci które chciały, tam Korczak i dzieci do odmawiały Kadisz. Czy Korczak zachęcał dzieci do modlitwy wynika z jego tekstu poniżej. Na pewno chciał by istniała taka możliwość.

Jeden z byłych wychowanków Korczaka napisał że Doktor na przestrzeni wielu lat obecny był przy modlitwach jako "milczący obserwator”. To mylne. Pocztówki "na pamiątkę 280 wspólnych modlitw" świadczą 
że Korczak odmawiał Kadysz razem z dziećmi i po modlitwie całował je i tulił.

Pocztówki "na pamiątkę 280 wspólnych modlitw" świadczą że Korczak odmawiał aktywnie Kadysz razem z dziećmi.



Kiedy zebrali się wszyscy chłopcy, którzy zapisali się na modlitwę codzienną – zapytałem się , dlaczego modlą się, dlaczego na modlitwę przychodzą. Było to dawno, więc nie pamiętam dokładnie, zeszyt, gdzie spisałem odpowiedzi, zaginął. – Były one mniej więcej takie:

Pierwszy powiedział:
-Dlaczego miałbym nie modlić się. Jestem przecież Żydem.

Drugi powiedział:
-Przed śniadaniem nie mam nic do roboty na Sali, a w klasie jest ciepło i widno.

Powiedział trzeci:
-Chcę mieć pocztówkę na pamiątkę 280 wspólnych modlitw. Brakuje mi już tylko 40.

Czwarty powiedział tak:
-Kolega z podwórka mówił, że kto nie modli się, przyjdzie do niego w nocy duch i wsadzi go w worek, zawiąże i udusi. Więc boję się, bo może tak jest naprawdę.

-Prosiła mnie mamusia – powiedział piąty.

A szósty tak powiedział:
-Kiedy przychodzę w sobotę do rodziny, zawsze dziadek pyta się, czy w Domu Sierot dzieci są nabożne i czy modlą się. Gdybym powiedział, 
że nie, byłoby mu przykro, a kłamać przecież nie będę.

[…]

Piętnasty powiedział:
-Kiedy jestem chory albo coś mnie boli, albo w domu coś złego stanie się – mama albo brat zachorują, albo nie ma zarobku, albo gospodarz dokucza, albo sublokator – i mnie jest przykro. A tak pomodlę się i poproszę, to nie martwię się już i potem jest mi dobrze.

Szesnasty powiedział:
-Sam nie wiem, dlaczego przychodzę na modlitwę. Modlę się, bo się modlę. Wcale nie myślałem, dlaczego. – Kiedy sobie przypomnę, napiszę panu i włożę do skrzynki.

Siedemnasty powiedział:
-kiedy modle się, przypominam sobie dom, jak było dawniej. Zawsze w sobotę chodziłem z ojcem do bożnicy. Tu też w domu Sierot jest kolacja, ale jest inaczej. -Nie jest mi źle, ale kiedy byłem w domu, ja więcej kochałem i mnie też. […] W Domu Sierot też dostaje cukierki, ale wtedy przynosił tatuś i drażnił się, że nie da, że da mamie i zje sam. -To było śmieszne, bo wiedziałem, że to żart. – W domu był czulent w sobotę. W domu wszystko jest inaczej.

Kiedy on tak mówił, przypomniał sobie poprzedni i powiedział:
-O, już wiem. -O, właśnie. Ja tak samo jak on. – Modlitwa to tak, jakbym w powszedni dzień wstąpił do rodziny. Modlę się i przypominam sobie i to, i to, i to – wszystko jak było w domu.

[…] Zdaje się, że to Reginka […] powiedziała: – Jeżeli nie ma się ojca, przyjemnie wiedzieć, że Bóg jest ojcem wszystkich, więc i moim także. – Modlitwy rozumieć nie trzeba, bo ją się tylko czuje.  
Janusz Korczak

Sunday, January 15, 2017

Miss Judea at Korczaks Dom Sierot


Polish minister visits Dom Sierot in May 1930

Polish ministers were often visiting Dom Sierot. In 1932, on the 20th anniversary of Dom Sierot there was again such a visit. Among others there was a very good looking 21 y old women. Children gave her flowers. Who was she? She was Poland's "Miss Judea" - Zofja Ołdak (Zofja Ołdakówna).

Zofja Ołdak as Miss Judea was visiting institutions, shops etc and also the Jewish Council in Warsaw. Her appearance at 26 Grzybowska was used in the political fights between two Jewish parties, Mizrachi and Aguda.


"Judyta" - Zofia Ołdak




...Noteworthy was the coronation of Poland's "Miss Judea", which caused a
bit of controversy within and without the Jewish community. On
February 3rd the editors of Warsaw's Jewish daily newspaper Nasz
Przeglad announced the upcoming beauty pageant to find Poland's most
beautiful Jewess. The ideal candidate would embody, so the newspaper
declared, the "characteristic features of the Polish Jewish female
type". 

Over the course of six weeks 131 women entered the competition,
of whom eleven made it into the finals. Only one blonde bright-eyed
contestant was found among the finalists - miss Roma Gliksman. In an
interview before the final judging at hotel Polonia started, miss
Gliksman expressed her feeling of disadvantage on account of her
apparent physical shortcomings. The winner of the pageant was 19 year
old miss Zofja Ołdakównę, who applied under the pseudonym Judyta. She
was described by the jury as bearing the perfect physical hallmarks of
the "Jewish race" and noted for her "Sephardi looks." However, in a
poll the newspaper ran among its readers Oldakówna was only ranked in
the sixth place, with only 10,205 votes in her favor. The readers, who
were instructed to choose the candidate best delineating ethnic Jewish
beauty, favored miss Marja Łobzowska.