Friday, January 19, 2018

Korczaks The Little Review starts with the article entitled Parliamentt


The Little Review - nr. 1, October 9, 1926

Janusz Korczaks The Little Review (Maly Przeglad) starts on October 9th, 1926 with an article entitled "Z SEJMU" - From the Parliament. However, normally it is very little written in his newspaper about the present happanings and affairs in Poland and abroad. 

Very seldom, the texts in The Little Review are devoted to national anniversaries or special events like the New Constitution or the death of head of Poland. Below is an example when Marshal Pilsudski died. The story about him occupy the space normaly used for children letters and articles written by the children corespondents.

The first page od The Little Review dedicated to the death of Józef Piłsudski. Piłsudski was a Polish statesman; he was Chief of State (1918–22), "First Marshal of Poland" (from 1920), and de facto leader (1926–35) of the Second Polish Republic, Minister of Military Affairs. He died on May 12th 1935.
From the Parliament article, written by Korczak reminds of the novel King Matt the First (Polish: Król Maciuś Pierwszy) It is the story of a young king's adventures, it describes many social reforms, particularly targeting children, some of which Korczak enacted in his own orphanage. The yong King Matt struggles to introduce reforms in his country with great difficulties as he is surrounded by adult ministers and advisers.


King Matt, after his fathers death was surrounded by adult ministers and advisers
Korczak wrote in The Little Review:
There is a lot in papers about the Parliament: “It was said in the Parliament.” “An MP said in the Parliament.” “There was a vote.” “A minister spoke in the Parliament.” These articles are long and boring. What’s worse, they’re full of incomprehensible words. Although the smartest people in every newsroom always write about the Parliament, it would be better to replace these articles with news about various events and interesting things happening in the world. I would also like to start with something else, but there is no way around it — until we come up with our own paper, we have to imitate the grown-ups. In all papers, there are introductory articles and so we also have to have an introductory article. And later we’ll see what we’ll do. 
The Parliament is located somewhere in the district of Mokotów, and I live in Wola, so I don’t really know what goes on there. But maybe I can manage somehow. And if it turns out that there have to be introductory articles about the Parliament in the Little Review, too, then maybe we’ll do it that way. 
Members of Parliament do have children. Let the dad write for the grown-ups, and the MP’s son will write for us. Or perhaps the editor can read the grown-up papers, and then write it again for children, in a way they’ll understand. After all, a little knowledge won’t hurt....

...President Mościcki has picked Piłsudski. There are many people in Poland who like Piłsudski a lot and they write that things will be better how. And those who don’t like him, write that “Mister” Piłsudski has been picked, and they’re mad. And what happens next, nobody knows.


k

(Korczak signed the article with the little k).


Trzy zmiany "szat" Małego Przeglądu Janusza Korczaka

Od 27 stycznia 1933 roku czyli po 6-ciu latach istnienia "Mały Przegląd" ukazuje się w nowej szacie graficznej.

Od 27 stycznia 1933 roku czyli po 6-ciu latach istnienia "Mały Przegląd" ukazuje się w nowej szacie graficznej. Własciwie zmienia się wtedy nagłówek gazety. Oprócz rysunku sylwetek dzieci zmienia sie też wygląd liter w nazwie gazety. Dzieci a własciwie ich sylwetki są umieszczone tak że najmniejsze dzieci bawią się siedząc w piasku itp, są najdalej od centrum rysunku podczas gdy te starsze bawią się wyprostowane w srodku. Najwyższa sylwetka to salutujący chłopiec (szomer?). Tytuł i podtytuł są dopasowane do kurwatury sylwetek. Najniższa sylwetka po prawej stronie to chyba mały jamnik.


Druga zmiana szaty "Małego Przeglądu" to 5 pazdziernika 1934 roku.

Druga zmiana szaty "Małego Przeglądu". 5 pazdziernika 1934 roku ukazuje się gazeta w nowej, powazniejszej szacie graficznej.  Znika rysunek dzieci i w lewym rogu pojawia się rysunek młodzieży - dwie dziewczynki i chlopiec. Wokól ich sylwetek: pilka, maska teatralna, cyrkiel, młot, książka, pióra i kałamarz i nuty ze znakiem wiolinowym. Zmienia się też wtedy nagłówek literowy gazety - również bardziej poważny wygląd liter w nazwie gazety. Litery są drukiem tłustym, wypełnione, podobnie jak rysunek, poważne.

Ostatnia zmiana szaty "Małego Przeglądu", 21 maja 1937 roku. 

Ostatnia zmiana szaty "Małego Przeglądu". 21 maja 1937 roku ukazuje się gazeta w nowej szacie graficznej. Tak bedzie wyglądała gazeta do ostatniego numeru czyli do 1 wrzesnia 1939 roku. Znika rysunek młodzieży - dwóch dziewczynek i chłopca i pojawia się mały szomer* z łopatą za którym przy wschodzącym słoncu podąża młodzież. Rysunek z Erec Izrael wykonany prawdopodobnie przez przyjaciela Korczaka Meira Faszynka. 

*Szomrowcy to potoczna nazwa członków Ha-Szomer Ha-Cair.
  
Ha-Szomer Ha-Cair (Haszomer Hacair, hebr.השומר הצעיר, „Młody Strażnik”) – międzynarodowa skautowa żydowska organizacja młodzieżowa. Powstała w 1916 w Wiedniu z połączenia ruchu Ceirej Cijon (mającego charakter kółek samokształcenia z lekcjami hebrajskiego) oraz organizacji Ha-Szomer "Strażnik" o charakterze skautowym, opartej głównie o brytyjski model skautingu. W szesnastoosobowej grupie założycielskiej w Polsce znalazł się m.in. Janusz Korczak (Henryk Goldszmit).

W 1924 roku 
powstała w Gdańsku Światowa Federacja Haszomer Hacair.
Skautowska organizacja 
Haszomer Hacair dążyła do budowy żydowskiej państwowości w Palestynie, zajmowała się wychowaniem młodzieży oraz przygotowaniem jej do osadnictwa kibucowego.

Rysunki do szomrowskiego miesięcznika Młody Czyn wykonywał Meir Faszynk, ten sam który ilustrował Trzy wyprawy Herszka - Janusz Korczaka a 1938. Premium dla czytelników „Małego Przeglądu“, nakładem „Keren Kajemet Leisrael“ i wyd. „Judaica“ w Warszawie. 


Trzy zmiany "szat" Małego Przeglądu Janusza Korczaka


Pierwsza "szata graficzna" Małego Przeglądu Janusza Korczaka

Thursday, January 18, 2018

The first letter to Janusz Korczaks newspaper The Little Review - 1926

The first uncorrected letter to The Little Reviev

The first corrected letter looks as follows: 
 “During the summer, we lived in Józefów near the station. Once, when I went out to wait for daddy, an express train from Otwock arrived and ran over a small doggie; the train cut off its paw. The little dog was squirming in horrible pain. A man couldn’t watch the little dog suffer and killed it. We dug a hole and buried the doggie.” 

I am answering this letter (wrote Korczak) not as if I was replying in a newspaper, but as in a private letter, to a friend. Therefore: “Dear boy, I remember when as a little boy I saw a ran-over cat in Muranów. The cat was meowing terribly. It kept jumping up in a strange manner. It wanted to run away but kept falling down. I saw blood. It was moving its front paws, but its back paws were just hanging there. Later, at night, I dreamt about this little cat. And I remember how we buried a canary: my sister and I. We cried when we came back from the funeral and the cage was empty. Later I had seen already a lot of horrible things: how people and animals suffer. Now I don’t cry anymore, I am just sad. Sometimes adults laugh when a child cries. They shouldn’t do that. A child hasn’t seen much suffering, so is not used to it yet.” I would write even more in a private letter. And now think about this—can I give such long answers to 47 letters in the newspaper. There wouldn’t be space for that. I will do this: every week, I will answer one person with a big letter in the newspaper or by mail, and I will reply briefly to others. I will print one whole letter, and put just excerpts from the others in the paper (you may say: fragments—passages—snippets).

I was wrong concerning Janusz Korczak feelings about Israel


I was not thinking about Korczak as Zionist. I thought his feelings were developed first in the mid nineteen-thirties when his fight against antisemitism in Poland failed.

His thoughts and feelings about his Jewishness and his family's traditional views were/are often wrongly interpreted. However, Korczak was a typical secular Jew concerning his living and traditions. That means keeping the traditions but in a new secular way.

Korczaks two visits to Eretz Israel gave him new strength. Korczak felt the historical meaning of Zionism and the momentous meaning of his own visit. He expresses the historical perspective of his trip with deep feelings and beautiful words when approaching the Land of Israel: No man, not one of my forefathers, I am the first. I have privileged, I accomplished it.


When reading The Little Review, very first issues from 1926 and 1927 one can see that there were very strong bonds between Korczak and the Zionist movement.

Already in the first issue of The Little Review dated April 1st. 1927, Korczak introduces the alrge letter/article from Asher from Wolska street and his trip to Palestine.





The contours of the banks appeared on the fourth day. The heart strikes happily: Palestine! 
IN PALESTINE. 
The fourteenth year of my life, the most important of the rest of my thirteen years. In this year, I dropped the tether of "galuthu", I made a sea voyage to my homeland. I was always close but I was unfamiliar with her living conditions...
.....

I'm sitting in a boat, I'm going (back) to the ship. As we move away, the banks become more and more dear for me: 
"...my fatherland! You are like health;
How much you must be valued, will only discover the one who has lost you" * 
... With each stroke of the paddle, the heart strikes more pitifully.


*It is taken from an epic poem by the Polish poet, writer and philosopher Adam Mickiewicz. 





Na czwarty dzień ukazały się kontury brzegów. Serce uderza radośnie: Palestyna !

W PALESTYNIE.
Czternasty rok mego życia, najważniejszy z reszty mych lat trzynastu. W roku tym zrzuciłem pęta „galuthu". Odbyłem podróż morską do ojczyzny. Bliski byłem zawsze duchem ale obce były mnie jej warunki życia.

Siedzę w łódce jadę do okrętu. W miarę oddalania się brzegi stają się dla mnie coraz droższe: „Jak cię cenić trzeba, ten tylko się dowie"... Z każdym pociągnięciem wiosła serce uderza żałośniej. 

Tuesday, January 16, 2018

Reporter Małego Przeglądu śladami Janusza Korczaka - Drużyna piłki wodnej Makabi

29 czerwca 1928 r. otwarto przystań sekcji pływackiej przy Porcie Praskim. Na otwarciu obiektu obecni byli prof. Mojżesz Schorr, poseł Izaak Grunbaum i pedagog Janusz Korczak.

Drużyna piłki wodnej Makabi wyodrębniła się z sekcji pływackiej w 1925 r. W 1939 r. zdobyli Mistrzostwo Warszawy i w sierpniu rozpoczęli rozgrywki o awans do I ligi. W okresie pierwszych 10 lat istnienia przyniosła klubowi najwięcej sukcesów.

29 czerwca 1928 r. otwarto przystań sekcji pływackiej przy Porcie Praskim. Na otwarciu obiektu obecni byli prof. Mojżesz Schorr, poseł Izaak Grunbaum i pedagog Janusz Korczak. W drewnianym budynku znajdował się basen i trybuna na 500 osób. W oparciu o własną przystań działała sekcja kajakarska, posiadająca w 1934 r. już 100 kajaków.

Od lutego 1929 r. klub wydawał własny miesięcznik o nazwie „Makabi". Objętość wynosiła 16 stron. Ostatnie strony redagowane były w jidysz. Całość kosztowała 30 gr. Sporadycznie pojawiały się w nim fotografie.


Józef Hen wspomina w "Nowolipie. Najpiękniejsze lata” jak Gina, Lusia i Judyta Cukier, Hena daleka kuzynka, i jeszcze inne dziewczyny, na kilka dni przed wojną śpiewały, stojąc na tarasie nadwiślańskiego basenu Makabi, „Alexander's Ragtime Band” Irvinga Berlina. Śpiewały dla nas, chłopców, a my popisywaliśmy się dla nich wyczynami gimnastycznymi. I choć nie ma już tych dziewcząt, ale wciąż są i śpiewają. W pamięci pozostały młode i piękne.

Przystań sekcji pływackiej przy Porcie Praskim. W drewnianym budynku znajdował się basen i trybuna na 500 osób. W oparciu o własną przystań działała sekcja kajakarska

Friday, January 12, 2018

Nasz Dom - Pruszków - Cedrowa - Maryna Falska i Janusz Korczak





Maryna Falska prowadząc "Dom Wychowawczy", internat dla 60 chłopców w Kijowie, spotkała się z Januszem Korczakiem i wdrożyła jego metodykę w kijowskim internacie.
Korczak przez pół roku był lekarzem dzieci w trzech trzech sierocińcach w Kijowie. 


Od tamtej pory pracowali oni wspólnie, układając na podstawie wspólnych doświadczeń system i metody wychowawcze. W 1919 Korczak i Falska z pomocą działaczy społeczno-oświatowych w Pruszkowie pod Warszawą zakładają w wynajętym budynku na ulicy Cedrowej sierociniec pod nazwą "Nasz Dom" dla 50 dzieci robotniczych i dzieci z przedmieścia Warszawy.

W książce Zakład wychowawczy - Nasz Dom, Maria Falska bardzo przejrzyście opisała jego zasady i formy organizacji sierocinca opartych na systemie wychowawczym Janusza Korczaka.



Budynek przy ul. Cedrowej w Pruszkowie istnieje do dzisiaj. 

Monday, January 8, 2018

Świerszczyk, Płomyk i Płomyczek i Mały Przegląd Korczaka - moja literatura w ciągu ostatnich 60-lat


Nie wszystko złoto, co się świeci - to przysłowie przestrzega nas, że nie wszystko co wydaje nam się ładne, świecące, ważne,  jest takowe w rzeczywistości, i odwrotnie!
Przez wiele lat czytałem tylko Mały Przegląd Korczaka a właściwie tylko jego wybrane pierwsze strony i urywki przedrukowanych artykułów dotyczących zazwyczaj Domu Sierot.
Gdzieś w myślach został mnie obraz ze to co było specjalne z Małym Przeglądem to głównie to że dzieci robiły wszystko same w redakcji. Ten obraz pokrył się z obrazem kolejki pionierskiej w Budapeszcie. Ta kolejka w Budapeszcie jest wyjątkowa  własnie ze względu na to, że większość pracy przy niej wykonują dzieci. Począwszy od sprzedawania biletów, odprawiania pociągów na stacjach, dawania sygnałów do odjazdów oraz obsługę konduktorską. Dorośli w kolejce pełnią jedynie bardzo zaawansowane funkcje techniczne, są m.in. maszynistami. Jechałem pamiętam jako dziecko pociągiem parowym ale były też pociągi motorowe, diselowe.

Wracając do Małego Przeglądu to ja, jako dziecko wiedziałem dokładnie (moim rodzice pracowali w wydawnictwach) jak powstawały ksiażki i gazety, od manuskyptu, poprzez hale maszyn do drukarni a pózniej tzw czytanie korekt i lamanie dlugich arkuszy na strony, oddawanie do skladu do zecerni i drukowanie.




Dopiero Polona dała mnie pełną możliwosc czytania "Mały Przegląd", tzn. kiedy pismo  zostało zdigitalizowane.  Polona zdigitalizowała ponad 670 numerów Małego Przeglądu. 
Czytając Mały Przegląd powstał u mnie nowy obraz tego pisma. Poprzedni obraz podobienstwa z dzieciecą kolejką w Budapeszcie wygasłGazeta tworzona w międzywojennej Warszawie przez dzieci dla dzieci którą można teraz przeglądać i czytać w internecie to takie złoto, co się nie świeci. M.in. dlatego zaczałem przeglądać i czytać w internecie inne pisma miedzywojenne dla dzieci i mlodziezy.


Prawdę dziś mówi Miś
albo
Czytajcie Świerszczyk bo nie kłamie.


60 lat temu czytałem Świerszczyk a potem chyba Płomyczek i Płomyk.
W Płomyku byłem nawet na pierwszej stronie.

Płomyczek powstał po wojnie w 1945 i był on kontynuacja czasopisma dziecięcego pod tym samym tytułem z okresu międzywojennego i był przeznaczony dla dzieci 9 – 11 letnich czyli wiekowo podobnej grupy jak Młody Przegląd Korczaka w okresie międzywojennym. współpracowali z nim znani literaci i działacze oświatowi: Halina Januszewska, Maria Kownacka, Janina Porazińska, Ewa Szelburg – Zarembina, Hanna Ożogowska, Jan Brzechwa, Tadeusz Kubiak, Ludwik Jerzy Kern i Jerzy Ficowski. Dużą rolę w "Płomyczku" odgrywały baśnie i legendy, spotkania z pisarzami w "Dziale spotkań". Inne działy to "Dział historyczny", "Dział przyrodniczy", "Dział popularnonaukowy".

Jako eksperymentalny oparty na autentycznych pytaniach dzieci był w Płomyczeku dział zatytułowany Profesor Co Jak Dlaczego odpowiada. "Płomyczek" zajmował ważną pozycję w literaturze dla dzieci. Bogaty materiał, popularno – naukowy i rozrywkowy pomagał w pracy nie tylko uczniom, ale też nauczycielom i stanowił świetne źródło informacji i rozrywki.


W Płomyku, dodatek „Listy od redakcji” wykłada politykę redakcyjną (luty 1930): Cudowne jest to zdanie "Ale dzieci nie umieja jeszcze tak pisać jak dorośli......" 



Mały Przegląd drukował przedewszystkiem, reportae, listy, pamietniki itd. Wymagano, aby wszystko było zgodne z prawdą, a nie było fikcją. Pózniej drukowano również utwory dzieci i robiono specjalne konkursy dając do opracowania szczególny temat. 
Janusz Korczak przykładał wielka wagę by dzieci mogły się swobodnie wypowiadać. W Naszym Domu w Pruszkowie pisano wspólnie Kalendarz - Kronikę do której wszystkie dzieci były zachęcane żeby pisać a te które chciały mogły dyktować

Janusz Korczak przykładał wielka wagę by dzieci mogły się swobodnie wypowiadać. W Naszym Domu w Pruszkowie pisano wspólnie Kalendarz - Kronikę do której wszystkie dzieci były zachęcane żeby pisać a te które chciały mogły dyktować. Znane są Opowiadania Leonarda (Szczęsnego) który był zazwyczaj unikany przez kolegów bawił się najczęściej sam. 
Leonard obdarzony był wspaniałą wyobraźnią i ufał bezwzględnie jednej osobie, Pani Marynie Falskiej która spisywala jego opowiadania i przeżycia

Maryna Falska w Szkicu Informacyjnym Naszego Domu (1928) pisze:
Wrażenia, opisy zabaw, wycieczek, sny, wydarzenia dnia - objął Kalendarz - kronika. "Co dzisiaj było ciekawego"? takie się stawiało codzień pytanie na końcu wieczornego codziennego zebrania. Podnosili ręce ci, którzy chcieli podać wiadomości, opisy. Każdy na razie podawał tytuł. W pewnej godzinie - nazajutrz - po powrocie ze szkoły - każdy z tych, którzy się zgłosili, przychodził do wych. i dyktował. - jeśeli się rozmyślił, wolał się bawić, - mówiłże cofa. - Spisywano stenograficznie, nie stawiając pytań, nie zmieniając nic w stylu, nie wprowadzajążadnych poprawek językowych. - Niektórzy opisy na kartkach podawali, - spisywałsię z kartek. Technicznie - uciążliwsze dla wychowawcy i traci się cenny moment bezposredniej obserwacji podającego opis lub opowiadanie. Pierwsze 3 lata - dały 123 zeszytów opowiadan i opisów "kalendarzowych". Niezależnie od tego - dzieci poczeły i dyktował swoje wspomnienia. Drobna cząstka - wspomnień pod tytułem lubionym przez dzieci: "Wspomnienia maleńkości" wydaną została - w formie książeczki - w roku 1924. - Duży ilościowo, bogaty i cenny treścią, ciekawy w swej formie - materiał "wspomnień" czeka na wydawcę.
Obok "wspomnień" wpływały i wpływają od czasu do czasu falą długie, barwne opisy - odpowiedzi na poszczególne - określone zapytania i tematy: - "jak jechałem pierwszy raz pociągiem", "statkiem". "jak się czego nauczyłem". "jak co wyobrażam sobie". "Pożar. Straż". "Burza. Pioruny". "jak się nauczyłem czytać". "Pisać". ,,Moja pierwsza książka". 
Jest zeszyt jeden pod tytułem: "Kary niezasłużone, krzywdy zapamiętane". - Parę kartek tylko w nim zapisanych. Nie lubią dzieci mówić tem. 
Obecnie podają na temat: "Co robiłbym, gdybym był niewidzialny", przekształciwszy tytuł: "gdybym miał czapkę niewidkę". Dodały temat: "gdybym był nieśmiertelny". I - ,,Mój pierwszy dzień w Naszym Domu". 

Leonard dyktował Marynie Falskiej do kalendarza swoje przeżycia, sny, marzenia. Niespotykane dziecko, niespotykana kobieta!


Tak różna jest "szata gazet" dla dzieci takich jak Świerszczyk, Płomyk, Płomyczek lub Słonko i Małego Przeglądu. Nigdy nie dotykałem prawdziwego Małego Przeglądu ale wiem że był drukowany na tym samym papierze co Nasz Przegląd, tzn, bardzo cienkim i lichym.  Własciwie to co wydawało sie mogło odrzucac dzieci od czytania gazety drukowanej na cienkim papierze, bez kolorów zdjec i rysunków okazało sie było przyciagające dla młodych czytelników. Przyciagająca była równiez interakcja, pytania i odpowiedzi w nastepnym numerze. W Małym Przeglądzie, w 1933 roku publikował Korczak w odcinkach swoja powiesc Kajtuś Czarodziej zanim została wydrukowana w formie ksiazki.



Miś znam własciwie z okładek na które patrzyłem w kiosku Ruchu. Miś powstał w 1957 roku, a wtedy byłem w drugiej klasie szkoly nr. 38 na ul. Mazowieckiej. W Misiu podobno najważniejsze byly ilustracje i obrazki przeznaczone dla dzieci podczas gdy teksty przeznaczone były dla rodziców i wychowawców.





Związek Nauczycielstwa Polskiego wydawał Mały Płomyczek, Płomyczek, Płomyk, czasopisma wspomagające domowe i szkolne wychowanie dzieci i młodzieży. Miały one jedną, widoczną cechę wspólną: zamieszczały wiele utworów, w których na różne sposoby łączono tekst drukowany z obrazem. Opowiastki te, należące do nowego w ówczesnej Polsce komiksowego gatunku decydowały o atrakcyjności owych wydawnictw dla młodych, poszukujących sensacji i przygody czytelników. Wiele tekstów, nawet w pismie dla najmłodszych, w Mały Płomyczku, traktują godłach polskich, marszałkach, wojsku i sztandarach. Wyraznie pismo to miało za zadanie wywoływanie poczucia przynależności do grupy narodowej.






Mały Płomyczek, marzec 1939.


Mały Płomyczek, maj 1936

Mały Płomyczek : tygodnik dla dzieci szkół miejskich. 1935-1936, nr 34





Płomyk 1928 rok


Ala ma kota z rysunkami Rembowskiego.

Pisma dla najmłodszych dzieci w okresie miedzywojennym uzupełniaja i aktualizują Elementarz Falskiego z 1910 roku. W Ala ma kota dzieci mają kontakt z za pomocą pierwszych zdań do nauki czytania. Ta jedna z pierwszych czytanek ma już ponad 100 lat. 

Wydawnictwa Związku Nauczycielstwa Polskiego które wydawały czasopisma Mały Płomyczek, Płomyczek, Płomyk dla dzieci i młodzieży to w jakis sposób wspomaganie i jak również aktualizacja i kontynuacja elementarza.

W swojej autobiografii Falski tak opowiadał o elementarzu: „Miał duże rozmiary, sztywną estetyczną oprawę z wizerunkiem dziewczynki wśród róż (…), liczne kolorowe ilustracje (Jana 
Rembowskiego) o dużym formacie, wykonane pastelami na podobieństwo rysunków dziecięcych (…). 
Falski zwracał uwagę nie tylko na treść, ale i na jakość wydania; miał wobec wydawcy konkretne wymagania dotyczące kroju i wielkości liter oraz papieru (miał być biały, satynowy, nie za bardzo błyszczący, nieprześwitujący).
Rysunki i krótkie zdania to metoda nauki Falskiego który uważał że łatwiej i szybciej przyswajają dzieci całe zdania składająe się z prostych i krótkich wyrazów.


W 1934 roku powstało nowe pismo "Słonko", którego twórcami byli współpracownicy "Płomyka" i "Płomyczka". Redaktorką pisma była Janina Porazińska, a głównymi współpracownikami byli: A. Świrczyńska, L. Krzemieniecka, J. Broniewska, H. Radwanowa, H. Januszewska, E. Szelburg – Zabrembina, H. Ożogowska, M. Kownacka. W kilka lat później zaczęto wydawać "Poranek", który przeznaczony był dla dzieci starszych.


Redaktor "Czarny nosek" odpowiada na listy

Zarówno "Słonko" jak i "Poranek" kontynuowały założenia programowe "Płomyka" i "Płomyczka" sprzed 1934 roku.